کانال تلگرام شباویز
×

منــــــو

جهت دریافت رایگان آخرین تورها در ایمیل خود عضو شوید.

قلعه رودخان رشت

رشت - ایران ۱۴ فروردين ۱۳۹۷ ۰۷:۱۹


قلعه رودخان

قلعه رودخان در فاصله ی 25 کیلومتری جنوب غربی شهر فومن ، در بخش مرکزی و دهستان گوراب پس قرار دارد . این مجموعه بنای تاریخی در 49 درجه و 14 دقیقه و 19 ثانیه طول شرقی و 37 درجه و 03 دقیقه و 51 ثانیه عرض شمالی ، در ارتفاعی حدود 687 تا 778 متر از سطح دریاهای آزاد و بر روی میان آبی که ادامه ارتفاعات پشت کوه تالش و ماسوله داغ بوده ، قرار گرفته است. در فاصله شهر فومن تا روستای قلعه رودخان ، روستاهای متعددی از جلمه گشت رودخان ، گوراب پس ، سعید آباد ، قرار گرفته اند. پس از گذشتن از روستاهای قلعه رودخان، حیدر آلات و قلعه دنه (دهانه قلعه)  به منطقه نمونه گردشگری قلعه رودخان می رسیم. پس از توقف وسیله نقلیه و طی مسیر پیاده جنگلی (به طول تقریبی 2 کیلومتر) با طبیعت منحصر به فرد ، درختان سر به فلک کشیده ، رودخانه های خروشان و آبشارهای زیبا ، به قلعه رودخان می رسیم.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

نکته هایی مهم برای شناخت بهتر قلعه:

  • از مهمترین فضاهای قلعه می توان به شاه نشین ، آب انبار ، درب اضطراری (درب فرار) و ورودی قلعه اشاره نمود.
  • بیشتر برجها 2 طبقه بوده و دسترسی طبقات از طریق پله های بیرون برج ها می باشد.
  • رابینو و دکتر ستوده در مطالعات خود به کتیبه های بالای سردر ورودی اصلی اشاره کرده اند. لیکن از آنجایی که تعاریف آن ها از کتیبه (اندازه و متن و ...) کاملا متفاوت می باشد ، می توان نتیجه گرفت که سردر ، در دو دوره مختلف دارای کتیبه های مجزا بوده است. در حال حاضر بخشی از کتیبه مورد اشاره دکتر ستوده موجود است که موزه رشت نگهداری می شود.
  • فضای آب انبار در بخش غربی و در پایین ترین نقطه قلعه (ارتفاع از سطح دریا : 687 متر) قرار گرفته است. آب چشمه های اطراف توسط تنبوشه هیا سفالین به طرف آن هدایت شده و در آنجا جمع آوری و مورد استفاده قرار می گرفته است. به دلیل اهمیت حفاظت از آب انبار در بالای سقف آن ، دو ردیف برج دیده بانی در دو طبقه به شکل مدور ساخته شده بود تا نگهبانان بتوانند به خوبی عمل دفاع را انجام دهند.

محل اقامت حکمران (شاه نشین) در منتهی الیه بخش غربی قلعه (ارتفاع از سطح دریا : 778 متر) واقع شده است به طوری که از یک طرف به نمای کلی قلعه اشراف داشته و از طرف دیگر ایجاد خندق در دره عمیق ضلع غربی ، راه یابی به آن از خارج قلعه را غیر ممکن می سازد.

پس از عبور از در ورودی بخش شرقی به چهار تاقی می رسیم که در ضلع شمالی آن ، اتاقی بسیار تاریک با روزنه ای بسیار کوچک ، وجود دارد که احتمالا از آن به عنوان زندان یا محل استقرار نگهبانان دروازه شرقی استفاده می شده است.

پس از عبور از چهار تاقی ورودی بخش شرقی و سه قراول خانه به فضایی می رسیم که به بیرون قلعه راه داشته و دره در این قسمت دارای شیب ملایمتری می باشد و به نظر می رسد این فضا جهت خارج شدن از قلعه در مواقع اضطراری ساخته شده است.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

تابلو توضیحات دقیق قلعه رودخانه

وجه تسمیه قلعه رودخان

در بین اهالی روستاهای منطقه ، این قلعه به نام قلعه رودخان و قلعه هزار پله معروف است و در متون تاریخی از آن با نام قلعه حسامی نام برده شده است. اصطلاح مرکب قلعه رودخان برگرفته از موقعیت جغرافیایی آن (قلعه کنار رودخانه) می باشد. عنوان قلعه حسامی نیز بیان گر تجدید بنای آن توسط حسام الدین اسحقی است، هم چنین از آن جایی که در طی کاوش های باستان شناسی در قلعه رودخان تعداد 935 پله در امتداد دیوارها و برج ها از زیر خاک بیرون کشیده است، لذا نام قلعه هزار پله ، می تواند گویای این مطلب باشد. گفتنی است این نام تنها اعتقاد عمومی مردم منطقه از قلعه مزبور است که در پی حفاری های اخیر به واقعیت پیوسته است.

مصالح استفاده شده در قلعه

میلیون ها قطعه سنگ (از صخره های محدود قلعه) در ساخت پی و تقریبا نیمی از ارتفاع برج ها به کار رفته است. از آجر در طبقات فوقانی برج ها ، پوشش سقف ها و کف ها ، استفاده شده و آثار کوره آجر پزی در شمال شرقی قلعه دیده می شود. از چوب در سقف داخلی برج ها و بازشوها استفاده شده است. ملات به کار رفته نیز ، گچ ، ساروج و آهک همراه با خاکستر می باشد.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

پیشینه تاریخی قلعه رودخان

اگرچه قلعه رودخان طی زمان های متمادی محل اقامت سلاطین گیلان بیه پس در مواقع خطر ، بوده است، اما تا قبل از قرن دهم هجری هیچ نامی از آن در متون تاریخی و جغرافیایی گیلان برده نشده است. برای اولین بار خودزکو محقق روسی لهستانی الاصل که در سال 1830 میلادی در گیلان مشغول بررسی بود این قلعه را دیده و از آن یاد کرده است . به نقل از خودزکو ، قلعه نخستین بار در سال 918 تا 921 هجری - قمری توسط سلطان حسام الدین اسحاقی تجدید بنا شد.

رابینو ، قلعه رودخان را دژی در میان ارتفاعات جنگلی دهکده قلعه رودخان در جنوب غربی روستای فومن وصف کرده است. هم چنین می نویسد : "هدایت خان حاکم فومن در سال 1175 هجری قمری هنگام قیام علیه کریم خاند زند ، به تعمیر این قلعه پرداخت و توپ هایی در آن جا نصب کرد ".

دکتر منوچهر ستوده نیز پس از بازدید قلعه آن را یکی از عجایب هفت گانه گیلان شمرده و عظمت قلعه را بسان شهری آباد می داند که در مقایسه با سایر قلاع ایران بسیار وسیع تر و پیچیده تر ساخته شده است.

در سال 1377 و قبل از آغاز فعالیت های باستان شناسی ، جهت سال یابی زمان ساخت اولیه قلعه ، از ملات آن چند نمونه آزمایش به عمل آمد که نتیجه آزمایشات ، قدمت سر در ورودی اصلی به بین 500 تا 580 سال و قدمت سازه شماره یک در بخش شرقی بین 320 تا 380 سال تخمین زده شد.

براساس آزمایش های انجام شده می توان چنین اظهار نمود که قلعه رودخان در دوره های مختلف مورد بازسازی ، مرمت و استفاده قرار گرفته ، چنان چه پلان داخلی بعضی از برج ها به دلیل مرمت های انجام شده تغییر بعضی از برج ها به دلیل مرمت های انجام شده تغییر نموده است.

در خصوص زمان دقیق ساخت قلعه هنوز نمی توان با اطمینان اظهار نظر نمود به طوری که با توجه به سال یابی های انجام شده توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت با روش ترمولومینسانس ، قدمت این قلعه به دوره سلجوقی باز می گردد ، اما برخی از کارشناسان براساس برخی شواهد معتقدند پیشینه این بنا به اوایل اسلام می رسد ، لذا برای تعیین دقیق قدمت قلعه ، نیاز به کاوش های باستان شناسی بیش تری می باشد.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

معماری قلعه :

این قلعه به مساحت تقریبی 22300 متر مربع ، سراسر دو قله کوه را احاطه کرده و به وسیله برج و باروهای مستحکم به طور 1260 متر که از پستی و بلندی های کوه و عوارض طبیعی تبعیت می کند ، محصور شده است.

قلعه رودخان به عنوان یک قلعه دفاعی - نظامی مطرح بوده و با توجه به وجود آب کافی به صورت چشمه و آب انبار در داخل قلعه ، طبعا از امکانات زیستی برخوردار بوده است، اگرچه امروزه از آن استفاده نمی شود ، اما زیبایی بصری خود را که از تنوع حجمی و سایر روش های مناسب و هیبت دفاعی تشکیل شده حفظ نموده و جذبه خاصی برای بیننده ایجاد می کند. نزدیک بودن برج ها به یک دیگر علاوه بر آن که قدرت دفاعی ساکنان را افزایش می داده ، بر زیبایی طرح بنا نیز افزوده است. فرم کلی قلعه به شکل نامنظم  بوده و از سه بخش میانی ، شرقی و غربی تشکیل شده است.

44 برج موجود در این قلعه در شکل ها و فرم های مختلف هندسی ساخته شده است.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

سه بخش اصلی قلعه :

بخش میانی : به صورت گود ناودیس مانندی است که شامل دروازه ورودی اصلی و چندین برج می باشد ، که در زمان ساخت قلعه استفاده زیادی از استخراج سنگ های این قسمت از کوه شده و هم اکنون به صورت یک گودی نمایان است.

بخش شرقی : به نظر مهم ترین بخش قلعه می باشد ، چرا که دارای ورودی جداگانه همانند ورودی اصلی است که بخش شرقی را از سایر بخش های قلعه جدا می کند. درب اظطراری یا راه فرار قلعه نشینان در مواقع خطر نیز در این قسمت قرار دارد .

بخش غربی : در ارتفاعی بالاتر از سایر قسمت های قلعه قرار داشته و شامل آب انبار (در پایین ترین ارتفاع) و شاه نشین (در بالاترین نقطه در منتهی الیه غرب ) می باشد. شایان ذکر است آب مورد نیاز قلعه در قدیم به وسیله تنبوشه های سفالی از ییلاق زرد خونی در ارتفاعات غربی به آب انبار هدایت می گردید . اما جدیدا آب مورد نیاز را از همان جا و از مسیر قدیمی اما با لوله های پلاستیکی به قلعه آورده تا نیاز گردشگران را تامین نمایند.

castle_rudkhan_rasht_shabavizparvaz_قلعه رودخان رشت_شباویز پرواز

نظر




تورهای دارای اعتبار و مرتبط

تور کیش مهرماه
کیش
3 شب
کیش ایر

تور کیش مهرماه

قیمت 1265000
تور کیش مهرماه
کیش
2 شب
کیش ایر

تور کیش مهرماه

قیمت 1100000
تور کیش
کیش
3 شب
کیش ایر

تور کیش

قیمت 1380000

آخرین اخبار

جاذبه های ترابزون

جاذبه های ترابزون

۱۱ شهريور ۱۳۹۸

جاذبه های ترابزون ترکیه مسجد و موزه آیا صوفیهدر ابتدا با نام Hagia Sophia ...

اطلاعات بیشتر
راهپیمایی اربعین

راهپیمایی اربعین

۱۰ شهريور ۱۳۹۸

راهپیمایی اربعین حسینی زیارت اربعین بزرگترین گردهمایی عمومی سالانه جهان است ...

اطلاعات بیشتر
درباره وان

درباره وان

۱۰ شهريور ۱۳۹۸

درباره وان ترکیه  استان وان در کنار دریاچه وان واقع شده است و پایتخت ...

اطلاعات بیشتر
هزینه تور زمینی وان چقدر ...

هزینه تور زمینی وان چقدر ...

۲۸ مرداد ۱۳۹۸

هزینه تور زمینی وان چقدر است ؟ این روزها با بالا رفتن هزینه سفر و ...

اطلاعات بیشتر
کافه گل صلح با طبیعت

کافه گل صلح با طبیعت

۱۸ اسفند ۱۳۹۷

کافه گل صلح با طبیعت بازم نزدیک نوروز شده و خیابان ها پر شدن از جمعیت مردم ...

اطلاعات بیشتر